Foron premiados os investigadores Gorka Azkune, Ostaizka Aizpurua e Estitxu Villamor e a xornalista Amaia Portugal. Pola súa banda, o Premio Elhuyar foi outorgado polo médico Julián Bereziartua.

Tras a entrega de premios, no Museo de Arte e Historia inaugurouse a exposición «Escrituras silenciosas» de Xabi Erkizia, resultado da bolsa de creación en Sociedade da Ciencia do ano pasado.

Usurbil, 14 de maio de 2015

Hoxe tivo lugar o acto de entrega dos premios CAF-Elhuyar no Museo Photomuseum Argazki & Zinema (Zarautz). Coincidindo co Ano Internacional da Luz, a entrega de premios realizouse baixo a lema «Dálle luz ao teu traballo». Este é o obxectivo do certame: dar luz ás persoas que traballan na divulgación e socialización da ciencia.

Foto: Iñigo Ibáñez.
Premios CAF-Elhuyar 2014:Gorka Azkune, Ostaizka Aizpurua e investigadores Estitxu Villamor e a xornalista Amaia Portugal.

Así, por decisión do xurado, os gañadores deste ano foron:

Artigos de divulgación orixinais. Nesta categoría prémianse os traballos de divulgación científica e tecnolóxica realizados en eúscaro. Está dividida en dous subcategorías: artigos de divulgación xerais e artigos de divulgación baseados na tese doutoral do autor.

O premio ao artigo divulgativo xeneral foi paira Gorka Azkune Galparsoro (Azpeitia, 1982) polo seu traballo titulado «Pequenos Cerebros Virtuais».

O premio ao artigo de divulgación baseado na tese doutoral do autor foi paira Ostaizka Aizpurua Arrieta (Zarautz, 1986) polo artigo «Historia do cazador voador que se converteu en pescador».

O gañador de cada subcategoría obtivo un premio de 2.000 euros e una escultura de Imanol Andonegi.

Ademais, o xurado decidiu dar a Estitxu Villamor Lomas (Vitoria-Gasteiz, 1987) una mención especial ao artigo divulgativo baseado na tese doutoral do autor, por considerar que o seu traballo merece un recoñecemento. O artigo de Villamor titúlase «Nova electrónica sen transporte de carga».

Por último, na categoría de Xornalismo científico prémiase un traballo de xornalismo científico creado e publicado en eúscaro en 2014, tamén con 2.000 euros e a escultura de Imanol Andonegi. Este ano foi recollido por Amaia Portugal González (Donostia, 1984) polo artigo publicado en Berria: «Minimalismo no laboratorio».

Lamentablemente, este ano non se concedeu a bolsa de creación en Sociedade da Ciencia. Os traballos presentados, ademais de ser escasos, non cumprían todos os criterios que valoraba o xurado.

Con todo, a organización aproveitou a ocasión paira animar aos creadores a que presenten os seus proxectos na próxima edición, xa que grazas á bolsa poderán recibir un bo impulso. Exemplo diso é o proxecto que recibiu a bolsa o ano pasado, titulado «Escrituras silenciosas» de Xabier Erkizia. Erkizia traballou durante todo o ano e froito deste traballo inaugurou a exposición ENTZUTE ISILAK no Museo de Arte e Historia de Zarautz o mesmo día do evento. Permanecerá aberta até finais de maio (xoves a domingo).

Ademais, o Padroado da Fundación Elhuyar concede o Premio de Méritos. Este ano, o médico de Azpeitia Julián Bereziartua recibiu o Premio Elhuyar polo seu labor na normalización do eúscaro no medicamento e na divulgación médica, especialmente en Euskadi Irratia.

No acto de entrega de premios estiveron presentes Cristina Uriarte Toledo, Conselleira de Educación, Política Lingüística e Cultura do Goberno Vasco; Lorena Eleno, Responsable de Relacións Laborais de CAF e representante da Comisión de Eúscaro e Txema Pitarke da Torre, Presidenta de Elhuyar. José Giménez Bech, Director de Investigación e Coordinación Lingüística da Viceconsejería de Política Lingüística do Goberno Vasco; Martin Garitano, Deputado Xeral da Deputación Foral de Gipuzkoa; Jon Peli Uriguen, Deputado Foral de Innovación, Desenvolvemento Rural e Turismo de Gipuzkoa; Asier Alberurua, Secretario Xeral de Mercadotecnia

O xurado encargado de xulgar os artigos de divulgación e os traballos de xornalismo estivo composto por:

- Leire Cancio. Director xeral de Elhuyar.
- Arturo Elosegi. Ecoloxista, investigador da UPV e divulgador científico -
Marian Iriarte. Químico, investigador da UPV e divulgador científico -
Uxune Martínez. Xestor da base de datos científica Inguma, UEU -
Alberto Barandiaran. Xornalista e director de Hekimen

Os traballos presentados á bolsa de creación «Ciencia na sociedade» foron xulgados por:

- María Gil. Responsable da unidade científica Elhuyar
- Josu Rekalde. Directora do Departamento de Arte e Tecnoloxía da Facultade de Belas Artes da UPV.
- Koldo Almandoz. Experto en audiovisuais, director de cine e creador.Director da revista The Balde.

Por último, a continuación detállanse algúns dos traballos premiados:

Premio Artigo Xeral de Divulgación

- Título: «Pequenos Cerebros Virtuais» -
Autor: Gorka Azkune Galparsoro (Azpeitia, 1982). Estudou Enxeñaría Informática na UPV e realizou o proxecto fin de carreira no Instituto Max Planck de Óptica Cuántica baixo a dirección de Ignacio Cirac. Traballou en Tecnalia no campo da robótica e a intelixencia artificial, e na actualidade traballa como investigador en Deusto Tech paira profundar na investigación no campo dos sistemas intelixentes co obxectivo de finalizar a súa tese doutoral.

Azkune refírese ás estratexias de ensino de redes neuronais artificiais. En opinión do xurado, «aborda un tema de actualidade con gran habilidade e acerto nos exemplos». O xurado destacou que o autor se pon de manifesto ao final do artigo: «indica o sentido investigador do autor», afirmou. De feito, ademais de ser un experto divulgador, o primeiro premio da mesma categoría que gañou o ano pasado, Azkune é tamén investigador en intelixencia artificial en Deusto Tech.

Premio ao artigo de divulgación baseado na tese doutoral do autor

- Título: «Historia do cazador voador que se converteu en pescador» -
Autor: Ostaizka Aizpurua Arrieta (Zarautz, 1986). Tras licenciarse en Bioloxía pola UPV-EHU, comezou a profundar no comportamento pesqueiro do óso morcego. Tras estancias nas Universidades de Bristol e Copenhague, defendeu a tese doutoral na propia UPV/EHU (2014), liderada por Ignacio Garin e Joxerra Aiartza. Desde que terminou a súa tese, traballa como investigador na UPV.

O artigo Aizpurua recolle un relato do traballo de investigación realizado co morcego dactilar, que cualificou ao xurado como brillante. Eloxiou que o zarauztarra non caeu en picaresca polo seu atractivo natural, e engadiu que ademais de estar escrito correctamente, no artigo recóllese claramente a achega do investigador da UPV. «A escritura e o ton do texto son adecuados e o autor transmite a súa paixón polo tema», sinalaron. Ademais, grazas ao esforzo realizado paira completar a información con fotografías e gráficos, «o lector pode coñecer a primeira vista a traxectoria da obra».

Mención especial do artigo de divulgación baseado na tese doutoral do autor

- Título: «Nova electrónica sen transporte de carga» -
Autor: Estitxu Villamor Lomas (Vitoria-Gasteiz, 1987). Licenciado en Física pola UPV-EHU, investigou en CIC nanoGUNE. Primeiro a través do Máster en Nanociencia e logo a través da tese doutoral. En decembro de 2014 defendeu na UPV a tese titulada «Injection, transport and manipulation of pure spin currents in metallic lateral spin valves». Na actualidade, o seu obxectivo é abandonar a investigación e dedicarse ao mundo da educación e a divulgación científica.

No artigo Villamor fálase da spintrónica. O vitoriano é investigador da área de nanodispositivos do CIC Nanogune. Precisamente porque a área investigada por Villamor é en si mesmo moi técnica, o xurado considerou que é de destacar o esforzo do autor paira «explicar o tema dunha maneira comprensible e atractiva, e paira achegar un tema que paira moitos pode ser afastado».

Premio de xornalismo científico

- Título: «Minimalismo no laboratorio» (Publicado en Berria).

- Autor: Amaia Portugal González, (Donostia-San Sebastián, 1984). É licenciado en Xornalismo pola UPV. Foi xornalista primeiro en Irutxuloko Hitza e despois en Elhuyar no campo do xornalismo científico, desde 2009 até 2012. Foi colaborador científico en Berria e Irati Irratia. Actualmente traballa en Gaindegia e é colaborador do blog Zientzia Kaiera.

A reportaxe recolle un intento de pescudar que xenes pódense quitar a un ser vivo e como funcionaría eliminándoo, e segundo o xurado, Portugal, desde o mesmo título, fixo un bo traballo que cumpre con todos os criterios do xornalismo: «O tema elixido é atractivo en si mesmo, pero tamén técnico, polo que hai que ter en conta a incorporación dun dicionario paira axudar ao lector», subliñan.

O ano pasado, o xurado fixo una mención especial ao traballo do xornalista donostiarra, e este ano gañou o Gran Premio.