Donostia, 12 de xuño de 2019

A Fundación Elhuyar organizou una xornada sobre “Tecnoloxías lingüísticas nos concellos de Gipuzkoa” no Palacio Miramar de Donostia.

Representantes de varios municipios de Gipuzkoa, a viceconsejera de Política Lingüística do Goberno Vasco, Miren Dobaran Urrutia, e a directora de Promoción do Eúscaro, Estibaliz Alkorta Barragán, e o director do Servizo de Recursos Lingüísticos de Euskarabide, Ander Irizar Apaolaza, entre outros, falaron sobre a utilidade das tecnoloxías lingüísticas nos concellos.

A xornada comezou ás 10:00 coa intervención de Juanjo Pérez Martínez de Lahidalga, responsable de planificación lingüística de Elhuyar. Segundo explicou, “grazas aos avances que se están obtendo no campo das tecnoloxías lingüísticas, o que até agora era imposible en eúscaro ou non se alcanzaba a parámetros de calidade básicos, agora é posible ou estamos moi preto”. Paira avanzar na normalización lingüística, as tecnoloxías lingüísticas son unha viaxe inmellorable, xa que “axudan a crear en euskara, a garantir a comprensión de quen non saben eúscaro e a optimizar os procesos de tradución. Tamén poden axudarnos a conseguir a inclusión e a accesibilidade”.

Tras Pérez, toma a palabra Itziar Cortés Etxabe, responsable de tecnoloxías de tradución de Elhuyar. Destaca que “os sistemas de tradución automática entre o eúscaro e o castelán están a obter resultados de calidade diferente aos actuais” e explica dous ámbitos de aplicación da tradución automática nos concellos de Gipuzkoa. Por unha banda, afirmou que “os sistemas de tradución automática serven paira fomentar a creación bilingüe”. Doutra banda, “ao integrarse en procesos de tradución de documentos, son de gran axuda paira os tradutores”. Con todo, subliñou que estas ferramentas son “de uso responsable”, “o sistema é automático e non podemos confiar cegamente”.

Por detrás de Cortés, Igor Leturia Azkarate, responsable de tecnoloxías de fala de Elhuyar, explicou que nos últimos tempos déronse “grandes avances na síntese e coñecemento da fala en eúscaro” grazas ás redes neuronais e ás técnicas de deep learning. Estas tecnoloxías, integradas na actividade dun Concello, teñen numerosas aplicacións, especialmente en materia de accesibilidade e inclusión. Na síntese da fala, por unha banda, “en lugar de ler webs, temos una ferramenta de escoita multilingüe”. Doutra banda, “dispomos dun sistema de viaxes paira facer accesibles rutas e museos (bidaide.elhuyar.eus)”. No coñecemento da fala, “xa é posible conseguir transcricións e subtítulos ordenados de forma automática tamén en eúscaro”. É dicir, “paira recoller as actas das reunións do Concello e das comisións, por exemplo, podemos transcribir automaticamente os audios e utilizar a tradución automática paira cambiar de idioma”.

Por último, puidemos coñecer dous exemplos de casos de éxito nos concellos de Gipuzkoa por parte das tecnoloxías lingüísticas expostas polos membros de Elhuyar. Por unha banda, Karlos de Olmo Serna, responsable de tradutores do Concello de San Sebastián, explicou que no Concello de San Sebastián utilizan dous sistemas de “tradución automática”. Por unha banda, utilizan Modela.eus como axuda á creación bilingüe de textos. Doutra banda, os tradutores automáticos de castelán>eúscaro e eúscaro>utilizan o castelán integrado na súa ferramenta OLI. Así, “os tradutores, durante o seu traballo, ademais de frases por frase, as propostas das memorias de tradución, reciben traducións automáticas que optimizan moito o traballo dos tradutores”.

Doutra banda, o alcalde en funcións de Usurbil, Xabier Arregi Iparragirre, explicou que utilizaron o sistema Bidaia paira facer accesible e inclusiva a ruta “Harria Hitz” en Usurbil. “Harria Hitz é agora un percorrido accesible paira todo o mundo a través de una aplicación móbil, tendo en conta a diversidade funcional. Os visitantes reciben a información e as pautas paira avanzar no percorrido adaptadas ás súas necesidades e no idioma elixido”.

Quedou claro que as tecnoloxías lingüísticas serán un aliado na normalización do eúscaro, e que os concellos teñen una gran oportunidade.

A xornada finalizou cun pequeno lunch entre relatores e asistentes.

Programa

10:00 → Recepción. Da man das tecnoloxías lingüísticas, a normalización do eúscaro ante unha revolución

Relator:Juanjo Pérez Martínez de Lahidalga, responsable de planificación lingüística de Elhuyar.

10:15 → Tradución automática e calidade lingüística

Relator: Itziar Cortés Etxabe, responsable de tecnoloxías de tradución de Elhuyar.

11:00 → Aplicacións das tecnoloxías da fala: conversión automática de voz en texto e accesibilidade

Relator: Igor Leturia Azkarate, responsable das tecnoloxías de fala de Elhuyar.

11:45 → Casos de Éxito

Karlos do Olmo Serna: tradución automática no Concello de San Sebastián.

Xabier Arregi Iparragirre: Aplicación de viaxes, itinerarios turísticos inclusivos e accesibles no percorrido “Harria Hitz” de Usurbil.

12:30 → Lunch

tecnoloxías lingüísticas. elhuyar.eus elhuyar-ht@elhuyar.eus 949 36 30 40 40